Έρπης γεννητικών οργάνων

Ο έρπης γεννητικών οργάνων είναι ιογενής νόσος η οποία προσβάλλει το δέρμα ή τις βλεννογόνους μεμβράνες των γεννητικών οργάνων.

Είναι σεξουαλικά μεταδιδόμενη, και σύμφωνα με μελέτες που έχουν πραγματοποιήσει τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης των Ασθενειών των Η.Π.Α., ένα στα πέντε άτομα άνω των δώδεκα ετών έχει προσβληθεί από τον ιό HSV2. Από το 1970 μέχρι σήμερα έχει σημειωθεί αύξηση της τάξης του 30%.

Στους νεαρούς ενήλικες η μόλυνση αυξήθηκε κατά 200%, ενώ στους έφηβους το ποσοστό είναι ακόμα πιο αυξημένο, και πλησιάζει το 500%. Ο έρπης των γεννητικών οργάνων προσβάλλει πιο συχνά στις γυναίκες παρά στους άνδρες: υπολογίζεται πως μία στις τέσσερις γυναίκες έχει νοσήσει από τον ιό HSV2.

Ο έρπης γεννητικών οργάνων προκαλείται από τρεις διαφορετικούς ιούς:

  • Ο έρπης τύπου 1 (Herpes Simplex Virus 1 -ΗSV1) δημιουργεί επιχείλιο έρπητα που εμφανίζεται στα χείλια, γύρω και μέσα στο στόμα.
  • Ο έρπης τύπου 2 (Herpes Simplex Virus 2 -ΗSV2) προκαλεί έρπητα των γεννητικών οργάνων
  • Ο ιός Varicella Zoster Virus(VZV) προκαλεί έρπητα ζωστήρα (ανεμοβλογιά)

Ανάλογα με τον τύπο του ιού, φουσκάλες και έλκη (πληγές) παρουσιάζονται σε διαφορετικά σημεία και με διαφορετική ένταση.

Σε ποσοστό γύρω στο 80% ο έρπητας των γεννητικών οργάνων προκαλείται από τον ιό του απλού έρπητα τύπου 2 (HSV-2 – Herpes Simplex Virus).

Στα υπόλοιπα περιστατικά ενοχοποιείται ο ιός του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1) ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον έρπητα των χειλιών και συνήθως μεταδίδεται με στοματογεννητική επαφή. Οι δύο ιοί είναι παρεμφερείς, με τον HSV-2 να είναι πιο επιθετικός.

Ο απλός έρπης τύπου 2 (HSV2) που ευθύνεται για τον έρπητα των γεννητικών οργάνων, προσβάλλει την επιδερμίδα στη βάλανο του πέους, στην ακροποσθία, στον κορμό του πέους, και στο αιδοίο.

Μπορεί επίσης να εμφανιστεί στον πρωκτό ή στους γλουτούς. Από την επιδερμίδα ο ιός εισχωρεί στα νεύρα και παραμένει εκεί εφόρου ζωής σε κατάσταση «χειμέριας νάρκης». Τέλος, υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστεί εσωτερικά του στόματος και του φάρυγγα.

Συνήθως σε διάστημα τριών με εννέα ημερών μετά τη μόλυνση παρουσιάζεται ερυθρότητα και μικρές φυσαλίδες με υγρό στην προσβεβλημένη περιοχή, που συνοδεύονται από πόνο και αίσθηση καψίματος. Οι φυσαλίδες σπάνε, δημιουργούν κρούστα και μετατρέπονται σε μικρά έλκη που θεραπεύονται από μόνα τους σε δύο με τρεις εβδομάδες. Όταν ο ιός βρίσκεται στο στόμα και τον φάρυγγα συνήθως συνοδεύεται από έντονο πόνο. Όμως η αντίδραση του οργανισμού με τον ιό του έρπητα διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Σε κάποιους δεν παρουσιάζεται απολύτως κανένα σύμπτωμα, ενώ σε μερικούς μπορεί να εμφανιστεί πυρετός, πόνος στους μύες και ημικρανία. Τα άτομα που έχουν μολυνθεί παλαιότερα με έρπητα στα χείλη, τα συμπτώματα είναι ελαφρύτερα, καθώς υπάρχουν πλέον αντισώματα κατά του ιού στο αίμα.

Ο έρπης γεννητικών οργάνων HSV-2 μεταδίδεται με την επαφή με τη βλάβη ή με το ορώδες υλικό από τις φυσαλίδες. Οι φορείς όμως μπορούν να μεταδώσουν τον ιό ακόμη και χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα. Η μετάδοση μπορεί να γίνει με άμεση δερματική επαφή, με σεξ είτε κολπικό είτε στοματικό χωρίς προφυλακτικό, ή με στοματο-πρωκτική επαφή.

Εξέλιξη έρπη γεννητικών οργάνων

Με το δεδομένο πως ο ιός παραμένει για πάντα μέσα στον οργανισμό, είναι πιθανό να παρουσιαστεί εκ νέου όταν η άμυνα του οργανισμού είναι μειωμένη, και να προκαλέσει άλλο ένα επεισόδιο της νόσου (αναζωπύρωση). Προτού προκύψει η αναζωπύρωση, ο πάσχων αισθάνεται για διάστημα ημερών ή μόνο ωρών τσιμπήματα, κάψιμο ή γαργάλημα στο σημείο όπου πρόκειται να κάνουν την εμφάνισή τους οι φυσαλίδες. Καθώς ο χρόνος περνάει, τα επεισόδια γίνονται πιο αραιά και πιο ήπια.

Γύρω στο 80% των ανθρώπων που έχουν παρουσιάσει για πρώτη φορά έρπητα γεννητικών οργάνων θα εμφανίσουν τουλάχιστον μία αναζωπύρωση. Οι περιοδικές αναζωπυρώσεις, κοντά στις τέσσερις τον πρώτο χρόνο με συχνότητα που μειώνεται τα επόμενα έτη είναι σύνηθες φαινόμενο. Παράγοντες που προκαλούν την αναζωπύρωση είναι το χρόνιο άγχος, η κατάχρηση αλκοόλ, το ισχυρό ηλιακό φως (υπεριώδες), καθώς οποιαδήποτε πάθηση η οποία μειώνει την άμυνα του οργανισμού.

Έρπης γεννητικών οργάνων: Πρόληψη

Δεν υπάρχει εμβόλιο. Συνίσταται η χρήση προφυλακτικού σε όλες τις σεξουαλικές επαφές. Άτομα μολυσμένα με έρπητα μπορεί να τον μεταδώσουν τόσο όταν έχουν ορατά συμπτώματα της νόσου, αλλά ακόμη και όταν δεν εμφανίζουν συμπτώματα.

Η υιοθέτηση υπεύθυνης στάσης στο σεξ αποκτά πλέον ιδιαίτερη σημασία. Εκτός από τη μετάδοση του HSV, η ύπαρξη μιας μικρής πληγής δημιουργεί ιδανικές συνθήκες μετάδοσης και του ιού HIV που προκαλεί το AIDS. Η χρήση προφυλακτικού ακόμη και όταν δεν υπάρχει εμφανής βλάβη είναι επιβεβλημένη καθώς, είναι δυνατόν ακόμη και έτσι να υπάρχει ενεργή μεταδοτική λοίμωξη.

Επιπλοκές

Σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις η λοίμωξη μπορεί να έχει αρκετά σοβαρές επιπτώσεις. Αυτό αφορά κυρίως άτομα με ανοσολογική ανεπάρκεια, όπως οι πάσχοντες από AIDS. Οι λοιμώξεις σε αυτούς τους ανθρώπους είναι πιο έντονες και βαριές. Συχνά δε, προκύπτουν νευρολογικές επιπλοκές και επικίνδυνες παθήσεις όπως είναι η μηνιγγίτιδα.

Ειδικά για τις γυναίκες, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να προσβληθούν αργότερα από καρκίνο του τραχήλου, ιδίως αν συνυπάρχει και ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

Θεραπεία του έρπη των γεννητικών οργάνων

Ο έρπης γεννητικών οργάνων δεν θεραπεύεται. Τα αντιϊκά φάρμακα μπορούν να ανακουφίσουν από τον πόνο και να επουλώσουν τις πληγές σχετικά γρήγορα. Αυτά τα φάρμακα είναι αποτελεσματικά στις πρώτες εμφανίσεις του έρπη και λιγότερο τις επόμενες φορές (σε αναζωπύρωση). Τα φάρμακα που προτείνονται για τη θεραπεία του έρπη είναι: ακυκλοβίρη, φαμσικλοβίρη, και βαλασικλοβίρη.

Με το δεδομένο πως ο ιός δεν δύναται να εκριζωθεί, αλλά παραμένει στον οργανισμό εφόρου ζωής, στόχος της θεραπείας είναι να:

  • μειώσει τη διάρκεια του εκάστοτε επεισοδίου, να επιταχύνει την επούλωση και εμμέσως να ελχαιστοποιήσει τη μολυσματική περίοδο
  • να μειώσει τον αριθμό των αναζωπυρώσεων ή να τις σταματήσει εντελώς.

Τέλος, ο ίδιος ο ασθενής μπορεί να συνδράμει στην προστασία του λαμβάνοντας κάποια απλά μέτρα:

  • Να διατηρεί καθαρή και στεγνή την προσβεβλημένη περιοχή προκειμένου να μην επιμολυνθεί.
  • Να τοποθετεί κρύα επιθέματα στο δέρμα για να απομακρύνονται οι φυσαλίδες αλλά και να ανακουφίζεται.
  • Να μην ακουμπάει τις βλάβες.
  • Να πλένει συχνά τα χέρια του, ιδιαίτερα όταν έρχονται σε επαφή με την πληγή.
  • Να αποφεύγει τη σεξουαλική επαφή όταν υπάρχει ενεργή λοίμωξη μέχρι να εξαφανιστεί τελείως.
  • Να χρησιμοποιεί προφυλακτικό.

 

Βιβλιογραφία:

  1. Andrew’s Diseases of the skin-clinical dermatology, εκδόσεις ELSEVIER
  2. ‘Ατλας Κλινικής Δερματολογίας, Anthony Du Vivier, εκδόσεις Πασχαλίδης-Broken Hill
  3. Κλινική Δερματολογία, Thomas Fitzpatrick, εκδόσεις Πασχαλίδη
  4. Dermatology Bolognia Jorizzo Shaffer, εκδόσεις ELSEVIER

 

Συμπληρώστε το ατομικό ιατρικό ιστορικό
Συμπληρώστε το ατομικό ιατρικό ιστορικό

Επικοινωνήστε μαζί μας