HIV / AIDS

Ο HIV (Human Immunodeficiency VirusΙός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που προκαλεί το Σύνδρομο της Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας (Acquired Immune Deficiency Syndrome – AIDS).

Δρα καταστρέφοντας κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, τα CD4+ T λεμφοκύτταρα, τα οποία διαδραματίζουν σημαντικότατο ρόλο στην προστασία του οργανισμού από λοιμώξεις και άλλα νοσήματα.

Η λοίμωξη από τον ιό HIV, προκαλεί σταδιακή καταστροφή του ανοσοποιητικού συστήματος του ανθρώπου, με επακόλουθο την ανάπτυξη ανεπάρκειας του ανοσοποιητικού.

Μπορεί να μεταδοθεί μέσω της χωρίς προφυλακτικό σεξουαλικής επαφής (πρωκτική, κολπική, στοματική) ή μέσω της από κοινού χρήσης αιχμηρών αντικειμένων (ξυραφάκια, βελόνες, σύριγγες) με HIV οροθετικό άτομο και από μία HIV οροθετική μητέρα στο νεογνό κατά τη διάρκεια της κύησης, του τοκετού και του θηλασμού.

Ο ιός δεν μεταδίδεται μέσω της καθημερινής κοινωνικής επαφής (χειραψία, φιλί στο μάγουλο, αγκαλιά,), των κουνουπιών ή άλλων εντόμων, της από κοινού χρήσης οικιακών σκευών, του σάλιου, των δακρύων, του ιδρώτα, του αέρα ή του νερού.

Ο όρος AIDS αναφέρεται στο τελευταίο στάδιο της HIV λοίμωξης, κατά το οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα έχει αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε το HIV οροθετικό άτομο είναι επιρρεπές πλέον να αποκτήσει διάφορα νοσήματα και να παρουσιάσει ακόμα και καρκίνο.

Ο χρόνος μεταξύ μόλυνσης από τον ιό και εκδήλωσης του AIDS διαφέρει από άτομο σε άτομο. Η έγκαιρη χορήγηση συνδυασμού αντιρετροϊκών φαρμάκων υψηλής δραστικότητας (Highly Active Antiretroviral Therapy – HAART), επιβραδύνει σημαντικά την εξέλιξη του νοσήματος και μειώνει σε μεγάλο βαθμό τη θνησιμότητα. Σήμερα, η HIV λοίμωξη θεωρείται χρόνια νόσος, υπό την προϋπόθεση ότι ο ασθενής λαμβάνει συστηματικά τη θεραπεία του.

Έως σήμερα δεν έχει βρεθεί αποτελεσματικό προφυλακτικό εμβόλιο έναντι του HIV. Ωστόσο, επειδή η HAART μειώνει τη συγκέντρωση του ιού στα μολυσματικά βιολογικά υγρά και συνεπώς ελαττώνει την πιθανότητα μετάδοσής του, δίνεται πλέον μεγάλη σημασία στο ρόλο που διαδραματίζει η χορήγηση της αντιρετροϊκής θεραπείας στον τομέα της πρόληψης.

Η νεολαία παγκοσμίως απειλείται από το AIDS. Από τα 40 εκατομμύρια ανθρώπων που ζουν με AIDS, περισσότεροι από τον ένα στους τέσσερις (11,8 εκατομμύρια) είναι ηλικίας 15 με 24 ετών. Αυτή τη στιγμή, οι μισές από τις νέες μολύνσεις παρουσιάζονται μεταξύ νέων. Οι νέοι και τα παιδιά που βρίσκονται σε προεφηβική ηλικία είναι ένας ζωτικός παράγοντας για την αναχαίτιση της διάδοσης του AIDS. Χρειάζονται τη γνώση και την απαραίτητη υποστήριξη για να προστατεύσουν τον εαυτό τους από τον ιό HIV.

Το σύνδρομο AIDS, είναι μία κατάσταση που εμφανίζεται δύο με τέσσερις εβδομάδες μετά την προσβολή (μόλυνση) από το ιό HIV.

Η πορεία της λοίμωξης από τον ιό, αρχικά δίνει κάποια συμπτώματα όπως της λοιμώδους μονοπυρήνωσης και μετά από αυτό τα άτομα δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα για μεγάλο χρονικό διάστημα (ακόμη και για δέκα χρόνια).

Σε μερικές περιπτώσεις η εξέλιξη είναι πιο γρήγορη σε συμπτωματική μορφή και προχωρημένη νόσο με ανοσολογική ανεπάρκεια (τότε πλέον χαρακτηρίζεται σαν AIDS).

Συμπτώματα

Όταν διαγνωστεί ο HIV (όταν γίνει κάποιος οροθετικός), οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν εμφανίσει κανένα σύμπτωμα. Σε άλλες περιπτώσεις, η οξεία λοίμωξη από τον HIV εμφανίζει συμπτώματα λοιμώδους μονοπυρήνωσης, γρίπης ή κάποιας ιογενούς πάθησης.

Μερικά πιθανά συμπτώματα είναι:

  • Διογκωμένοι λεμφαδένες
  • Μειωμένη όρεξη
  • Μυϊκή δυσκαμψία ή άλγος
  • Αίσθημα κόπωσης
  • Πυρετός
  • Πονόλαιμος
  • Έλκη στη στοματική κοιλότητα και στον οισοφάγο
  • κεφαλαλγία
  • Εξάνθημα.

 

Διάγνωση

Πιθανές εξετάσεις που γίνονται ανάλογα με την περίπτωση και σύμφωνα με την κρίση του θεράποντος ιατρού είναι:

Διάφορες αιματολογικές εξετάσεις.

Δοκιμασία HIV Elisa / δοκιμασία Western blot, για την ανεύρεση αντισωμάτων έναντι του ιού, θετικοποιούνται συνήθως μετά από μερικούς μήνες.

Ανίχνευση γενετικού υλικού του HIV (RNA) μέσω της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR).

Προσδιορισμός των λεμφοκυττάρων (τιμές των CD4), για την επάρκεια του ανοσοποιητικού συστήματος.

Θεραπεία

Άτομα με HIV λοίμωξη, πρέπει να ενημερωθούν λεπτομερώς για τη νόσο και τη θεραπεία της και σε συνεργασία με τον ιατρό τους να καθορίζουν το είδος της θεραπείας που θα ακολουθήσουν και τον τρόπο ζωής τους.

Χρήσιμες συμβουλές (ειδικά στα πρώιμα στάδια της λοίμωξης)

  • Χρήση προφυλακτικού στις σεξουαλικές επαφές. Η νόσος έχει υψηλή μεταδοτικότητα, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες της μόλυνσης.
  • Αποφυγή επαφής με άτομα που παρουσιάζουν οξεία λοιμώδη νόσο.
  • Διατήρηση θετικών κοινωνικών επαφών, χόμπι, και προσπάθεια μείωσης του άγχους.
  • Διατροφή με πλάνο πλούσιο σε θερμίδες.
  • Ήπια άσκηση.

Πρόληψη

Η HIV λοίμωξη αποτελεί μια μακροχρόνια νόσο, για την οποία ακολουθείται θεραπευτική αγωγή, ωστόσο δεν υπάρχει ίαση. Ζωτικής σημασίας είναι η πρόληψη των επιπλοκών και η καθυστέρηση της εξέλιξης σε AIDS. Επί του παρόντος, δεν εξελίσσονται όλες οι περιπτώσεις της λοίμωξης HIV σε AIDS, αν και στην πλειοψηφία τους, τελικά αυτό συμβαίνει.

Η αποχή είναι ο μόνος σίγουρος τρόπος πρόληψης της σεξουαλικής μετάδοσης του ιού του HIV.

Ασφαλείς σεξουαλικές επαφές, πάντα με τη χρήση προφυλακτικού μειώνουν την πιθανότητα προσβολής και μετάδοσης της λοίμωξης.

Σεξουαλικές επαφές χωρίς προστασία ή με πολλαπλούς ερωτικούς συντρόφους ή με άτομο που έχει πολλούς ερωτικούς συντρόφους ή με άτομο που κάνει χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης της νόσου.

Άτομα που πάσχουν από AIDS ή παρουσίασαν θετική εξέταση αντισωμάτων του HIV, μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο σε άλλους και δεν πρέπει να γίνονται δότες αίματος, οργάνων ή σπέρματος.

Δέκα στοιχεία σχετικά με το AIDS το 2015 από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία (UNICEF) και το Κοινό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τον HIV και το AIDS (UNAIDS):

  1. Παγκοσμίως περίπου 36,9 εκατομμύρια άνθρωποι είναι σήμερα οροθετικοί, ανάμεσά τους και 2,6 εκατομμύρια παιδιά.
  2. Εκτιμάται ότι 2 εκατομμύρια άνθρωποι μολύνθηκαν από τον HIV το 2014.
  3. Υπολογίζεται ότι 34 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν λόγω του HIV και του AIDS, από τους οποίους 1,2 εκατομμύρια υπέκυψαν το 2014.
  4. Ο αριθμός των θανάτων εφήβων και παιδιών από AIDS έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία 15 χρόνια.
  5. Το AIDS είναι η υπ’ αριθμόν ένα αιτία θανάτου των εφήβων στην Αφρική και η δεύτερη αιτία θανάτου της ίδιας πληθυσμιακής κατηγορίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
  6. Στην υποσαχάρεια Αφρική, την περιοχή όπου καταγράφεται η μεγαλύτερη εξάπλωση της επιδημίας, τα επτά στα δέκα νέα κρούσματα στην ηλιακή ομάδα 15-19 ετών είναι κορίτσια.
  7. Στις αρχές του 2015, 15 εκατομμύρια άνθρωποι λάμβαναν αντιρετροϊκή θεραπεία, έναντι 1 εκατομμυρίου το 2001.
  8. Παρά την ευρεία διαθεσιμότητα εξετάσεων για τον HIV, μόλις το 51% των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από τον HIV γνωρίζουν ότι είναι οροθετικοί.
  9. Η παγκόσμια προσπάθεια αντιμετώπισης του HIV εκτιμάται ότι απέτρεψε 30 εκατομμύρια νέες μολύνσεις και σχεδόν 8 εκατομμύρια θανάτους από το 2000.
  10. Το 2015 η Κούβα έγινε η πρώτη χώρα που κηρύχθηκε επισήμως ότι κατάφερε να εξαλείψει πλήρως τη μετάδοση του HIV από τις μητέρες στα νεογνά.

 

Βιβλιογραφία:

  1. HIV/AIDS in Young Adult Novels: An Annotated Bibliography by Melissa Gross, Annette Y. Goldsmith, Debi Carruth
  2. HIV and AIDS, by K.E. Nye, J.M. Parkin
  3. HIV/AIDS by Kathy S. Stolley, John E. Glass
  4. https://www.aids.gov/hiv-aids-basics/

Επικοινωνήστε μαζί μας