Διάγνωση - Θεραπεία

Σε αρκετές περιπτώσεις ο ιός HPV δεν παρουσιάζει συμπτώματα. Όταν προκύψουν, τα πιο συνηθισμένα είναι η παρουσία των οξυτενών κονδυλωμάτων στα γεννητικά όργανα, τα οποία είναι χαμηλού κινδύνου για εξέλιξη καρκίνου. Οι τύποι HPV 6 και 11 είναι υπεύθυνοι για το 90% των κονδυλωμάτων.

Σημάδια της μόλυνσης μπορεί να εμφανιστούν εβδομάδες, μήνες ακόμα και χρόνια μετά την μετάδοση του ιού. Αυτό υποδηλώνει πως δεν είναι σαφές το χρονικό πλαίσιο στο οποίο μεταδόθηκε ο ιός, άρα δεν είναι διακριτό από ποια επαφή μεταδόθηκε.

Τα κονδυλώματα είναι είτε επίπεδα είτε προεξέχουν από το δέρμα, σε μικρό μέγεθος, σαν κεφάλι καρφίτσας. Μπορεί όμως να είναι και μεγαλύτερα, και να βρίσκονται μεμονωμένα ή πολλά μαζί.

Η επιφάνειά τους συνήθως είναι ανώμαλη και το χρώμα τους είναι στο χρώμα του δέρματος ή ροζ, και μοιάζουν με την όψη του κουνουπιδιού σε μικρογραφία. Πολλές φορές τα κονδυλώματα δεν είναι ορατά αλλά ο ασθενής τα καταλαβαίνει με την αφή.

Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι για πρόληψη να γίνεται κλινική εξέταση ετησίως.

Στις γυναίκες, τα κονδυλώματα συνήθως εμφανίζονται:

  • Στην ευρύτερη εξωτερική περιοχή των γεννητικών οργάνων
  • Εσωτερικά ή γύρω από τον πρωκτό
  • Στον τράχηλο της μήτρας
  • Στον κόλπο
  • Στα μικρά και τα μεγάλα χείλη του αιδοίου
  • Στον πρωκτό
  • Στο περίνεο

Στους άνδρες, τα κονδυλώματα συνήθως εμφανίζονται:

  • Στο πέος
  • Στους όρχεις
  • Στον πρωκτό

 

Σε κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να βρεθούν κονδυλώματα στη στοματική κοιλότητα, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.

Διάγνωση

Δεν υπάρχουν αιματολογικά τεστ για τον ιό HPV όμως κάποιες εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν τον ιατρό να κάνει διάγνωση του ιού στις γυναίκες.

ΠΑΠ τεστ

Με δείγμα κυττάρων από τον τράχηλο, εξετάζονται από μικροβιολόγο και μπορούν να δείξουν κυτταρικές αλλοιώσεις ακόμα και αν δεν υπάρχουν οξυτενή κονδυλώματα στην περιοχή.
Κολποσκόπηση – Μέσω ενός ειδικού οργάνου, του κολποσκοπίου, ο γυναικολόγος μπορεί να εξετάσει με λεπτομέρεια τον τράχηλο της μήτρας.

HPV DNA τεστ

Η εξέταση αυτή ανιχνεύει το γενετικό υλικό (DNA) του ιού HPV από δείγμα κυττάρων. Η συνδρομή της μοριακής βιολογίας στην ταυτοποίηση του ιού είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το γονιδίωμα του ιού τροφοδοτείται με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) με χρήση συγκεκριμένων εκκινητών συμπληρωματικών στις ακολουθίες του ιού για μέρη των γονιδίων Ε6 και Ε7.

Οι περιοχές αυτές στο ιικό γονιδίωμα είναι σημεία πολλαπλών μεταβολών οι οποίες εκτός του ότι χαρακτηρίζουν τον συγκεκριμένο HPV τύπο, είναι υπεύθυνες και για την οικογένεια συγκεκριμένων υπότυπων. Ο προσδιορισμός του HPV τύπου είναι σύμφωνα με το προφίλ του ενζυματικού κατακερματισμού των προϊόντων πολλαπλασιασμού του HPV γονιδιώματος.

Ο τύπος προσδιορίζεται με την μέθοδο της πολλαπλής πολυμεράσης (Multiplex) PCR και του μοριακού υβριδισμού. Με έκπλυμα από το στόμα, με επίχρισμα από τον πρωκτό, το αιδοίο και την ουρήθρα μπορεί με αυτόν τον τρόπο να γίνει η ταυτοποίηση 37 τύπων HPV, ανάμεσα σε αυτούς και οι 6, 11 (υπεύθυνοι για τα οξυτενή κονδυλώματα) και οι 16, 18 (υψηλού κινδύνου για καρκινογενέσεις).

Θεραπεία

Στόχος της θεραπείας είναι να αφαιρεθούν τα δερματικά κονδυλώματα και οποιεσδήποτε κυτταρικές αλλοιώσεις. Ανάλογα με τον αριθμό και το μέγεθος των βλαβών επιλέγεται η αντιμετώπιση κονδυλωμάτων με τις εξής μεθόδους:

Κρυοπηξία: Οι δερματικές αλλοιώσεις καταστρέφονται με την κρυοπηξία, δηλαδή με υγρό οξείδιο ή πρωτοξείδιο αζώτου, το οποίο ψεκάζεται στην προβληματική περιοχή. Η ψύξη και απόψυξη των κυττάρων δρα τοξικά, με αποτέλεσμα να νεκρώνει και να εξουδετερώνει τα κονδυλώματα. Η κρυοπηξία θεωρείται καλή λύση σε περιπτώσεις που υπάρχουν πολλά και μικρά κονδυλώματα. Μπορεί όμως να δημιουργήσει εμφάνιση ουλών, και επίσης απαιτείται μια σειρά εφαρμογών, δεν αρκεί μια συνεδρία. Το ποσοστό υποτροπών είναι μεγάλο, καθώς δεν εξαφανίζει τα κονδυλώματα άμεσα.

Διαθερμία με βρόχους – LEEP Loop electrosurgical excision procedure (LEEP): Είναι μια θεραπεία που χρησιμοποιεί το ηλεκτρικό ρεύμα που περνάει μέσω ενός λεπτού βρόχου καλωδίων σαν τη λεπίδα ενός μαχαιριού για να αφαιρεθεί ο παθολογικός ιστός. Η αφαίρεση με Leep επιλέγεται ως μέθοδος για μεγάλες αλλοιώσεις.

Καυτηριασμός: Η ειδική συσκευή μονοπολικής διαθερμοπηξίας καταστρέφει άμεσα και γρήγορα τις βλάβες με καυτηριασμό. Το μεγάλο μειονέκτημα της μεθόδου είναι ο αποθεραπείας, ο οποίος κυμαίνεται μεταξύ 2-3 εβδομάδων. Επίσης με τον καυτηριασμό κονδυλωμάτων απαιτείται η εφαρμογή τοπικής αναισθησίας με χορήγηση λιδοκαϊνης (μέσω ένεσης), ενώ υπάρχει κίνδυνος υπομελάγχρωσης και εμφάνισης ουλής.

Φαρμακευτική αλοιφή: Η αγωγή πραγματοποιείται στο σπίτι αλλά έχει αμφίβολα αποτελέσματα. Ειδικές δερματικές αλοιφές «καίνε» τη βλάβη και ενδυναμώνουν την τοπική άμυνα του δέρματος για να προλάβουν τις υποτροπές. Η βασική ουσία που χρησιμοποιείται είναι η ποδοφυλλίνη. Η θεραπευτική της επίδραση στα κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων συνδέεται με τη νέκρωση των επιδερμικών κυττάρων.

Θεραπεία με Laser CO2: Είναι η πιο αποτελεσματική και ενδεδειγμένη μέθοδος για τα δερματικά κονδυλώματα. Το MC Medical Center με τη χρήση του χειρουργικού laser CO2 προσφέρει την άμεση αντιμετώπιση όλων των διαφορετικών στελεχών του ιού (HPV 16, HPV 18, HPV31 και HPV 45) που αναπτύσσονται στο δέρμα. Η διαδικασία είναι ανώδυνη, και απαιτεί μια μόνο συνεδρία. Ο δερματολόγος-αφροδισιολόγος στοχεύει απευθείας στην πάσχουσα περιοχή και εξαλείφει τα κονδυλώματα ένα-ένα με εξάχνωση, χωρίς να επηρεάζει το υγιές δέρμα γύρω από αυτά. Η επούλωση είναι γρήγορη και χωρίς παρενέργειες. Επίσης, λόγω της εκρίζωσης των κονδυλωμάτων μειώνεται στο ελάχιστο ο κίνδυνος υποτροπής τους. Η θεραπεία κονδυλωμάτων με Laser CO2 είναι χωρίς πόνο, δεν έχει χρόνο αποθεραπείας, δεν αφήνει ουλές και έχει άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα. Είναι μια αναίμακτη μέθοδος, όπου η δέσμη του laser στοχεύει ακριβώς στο σημείο στο οποίο υπάρχει η βλάβη και την καταστρέφει. Σε μια μόνο συνεδρία είναι εφικτό να εκριζωθούν όλες οι υπάρχουσες βλάβες, (δεν ανιχνεύονται αρχόμενες βλάβες) κατόπιν τοπικής αναισθησίας. Η εξάχνωση των κονδυλωμάτων με Laser υπερτερεί έναντι των άλλων μεθόδων διότι έχει ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και δεν αφήνει σημάδια ή ουλές. Επιπρόσθετα, η δέσμη του Laser μπορεί να περάσει μέσω κολποσκοπίου. Με αυτή την τεχνολογία η χειρουργική προσέγγιση είναι απόλυτα ακριβής ενώ ανακαλύπτονται και εξαχνώνονται και μικρότερες σε μέγεθος αλλοιώσεις, που θα πέρναγαν απαρατήρητες στην κλινική επισκόπηση. Η χρήση Laser διοξειδίου του άνθρακα μέσω του κολποσκοπίου συνίσταται ως εξαιρετικά αποτελεσματική θεραπεία για τα κονδυλώματα κόλπου, τραχήλου, ουρήθρας και πρωκτικού σωλήνα.

Να σημειωθεί πως ο ιός HPV παραμένει στο σώμα σε λανθάνουσα κατάσταση και κάποια στιγμή μπορεί να υποτροπιάσει, γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η τακτική παρακολούθηση.

Μετά τη θεραπεία, χρειάζονται λίγες ημέρες για την επούλωση και για τον πρώτο μήνα καλό είναι να ακολουθηθούν τα παρακάτω:

  • Η αποφυγή της σεξουαλική επαφής.
  • Η χρήση βαμβακερών εσωρούχων.
  • Η αποφυγή ξυρίσματος στην περιοχή.
  • Η αποφυγή χρήσης σφουγγαριού ή πετσέτας κοινής με τον ερωτικό σύντροφο.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρξει παρακολούθηση, όπου μετά από 20 μέρες από τη θεραπεία ο δερματολόγος επανεξετάζει την περιοχή.

Ο χρόνος επώασης είναι 8 μήνες, και καθώς υπάρχει κίνδυνος για θυγατρικές βλάβες πρέπει ο ασθενής να επισκέπτεται σε τακτά διαστήματα (συνίσταται ανά μήνα) τον δερματολόγο, έως ότου να διαπιστωθεί η πλήρης εξάλειψη των κονδυλωμάτων.

Για ακόμα πιο ολοκληρωμένο έλεγχο, μπορεί να γίνει HPV DNA τεστ σε διάστημα ενός έτους από την στιγμή της θεραπείας.

Βιβλιογραφία:

  1. Andrew’s Diseases of the skin-clinical dermatology, εκδόσεις ELSEVIER
  2. ‘Ατλας Κλινικής Δερματολογίας, Anthony Du Vivier, εκδόσεις Πασχαλίδης-Broken Hill
  3. Κλινική Δερματολογία, Thomas Fitzpatrick, εκδόσεις Πασχαλίδη
  4. Dermatology Bolognia Jorizzo Shaffer, εκδόσεις ELSEVIER

 

Συμπληρώστε το ατομικό ιατρικό ιστορικό
Συμπληρώστε το ατομικό ιατρικό ιστορικό

Επικοινωνήστε μαζί μας