Κονδυλώματα στη Γυναίκα

Ο ιός HPV (Human papillomavirus), γνωστός και ως ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων ευθύνεται για ένα από τα πιο διαδεδομένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα διεθνώς. Πρόκειται για ιδιαίτερα ανθεκτικό και μεταδοτικό νόσημα, η συχνότητα του οποίου αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς παγκοσμίως.

Υπολογίζεται, μάλιστα, ότι το 80% του πληθυσμού θα μολυνθεί κάποια στιγμή στη ζωή τους από τον ιό των κονδυλωμάτων. Υπάρχουν πάνω από 100 τύποι του ιού HPV, οι οποίοι έχουν αριθμηθεί (HPV1, HPV2, HPV3, κ.ο.κ.). Oι περισσότεροι είναι ακίνδυνοι, αλλά κάποιοι από αυτούς έχουν στοχοποιηθεί για την πρόκληση ορισμένων μορφών καρκίνου και πιο συγκεκριμένα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Οι 15 είναι υψηλού κινδύνου για το γεννητικό σύστημα, ενώ οι πιο επικίνδυνοι και συχνά υπεύθυνοι για το 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας είναι οι τύποι 16 και 18. Η συχνότητα καρκίνου τραχήλου της μήτρας στις γυναίκες στην Ευρώπη ανά έτος είναι 33.500 περιπτώσεις.

Κονδυλώματα στη γυναίκα: Μετάδοση

Τα κονδυλώματα στη γυναίκα μεταδίδονται μέσω της σεξουαλικής επαφής και ιδιαίτερα μέσω της δερματικής επαφής με τα γεννητικά όργανα. Οποιαδήποτε είδους σεξουαλική επαφή, σε όποιο σημείο του σώματος έρθει σε επαφή με το μολυσμένο σημείο της γεννητικής περιοχής του συντρόφου μπορεί να μεταδώσει τον ιό.

Επιπλοκές

Oι γυναίκες είναι πολύ πιο ευάλωτες από τους άνδρες στον ιό HPV και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Μόνο όμως ένα μικρό ποσοστό όσων προσβληθούν από τον ιό θα εμφανίσουν καρκίνο.

Τα κονδυλώματα στη γυναίκα είναι συνήθως το μόνο σύμπτωμα του ιού, σε τύπους HPV που είναι χαμηλού κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου. Μέχρι τα 30 οι γυναίκες έχουν δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα, οπότε ο οργανισμός αντιμετωπίζει επιτυχώς τις λοιμώξεις από τον ιό, ενώ μετά τα 30 αρχίζει και μειώνεται η ισχύς του ανοσοποιητικού συστήματος με αποτέλεσμα οι αλλοιώσεις να εμφανίζονται συχνότερα.

Ο HPV αφορά όλες τις ηλικίες, αλλά ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παρατηρείται -σε αρκετά μεγάλο ποσοστό- μέχρι την ηλικία των 35 ετών.

Συμπτώματα

Οι βλάβες που προκαλούνται από τον ιό HPV χωρίζονται βασικώς σε καλοήθεις και κακοήθεις. Καλοήθεις είναι εκείνες που συνδέονται με τα στελέχη 6 και 11 του ιού, που είναι τα οξυτενή κονδυλώματα, σε αντίθεση με εκείνες που προκαλούνται από τα στελέχη 16 και 18 του ιού και που είναι κακοήθεις βλάβες, επικίνδυνες για πρόκληση μέτριας ή προχωρημένης δυσπλασίας.

Υπάρχουν και τα αποκαλούμενα στελέχη “μεσαίου κινδύνου” όπως οι τύποι 31,33,35,36, τα οποία συνδέονται με δυσπλασίες που δεν είναι όμως σίγουρο αν θα εξελιχθούν σε καρκινικές αλλοιώσεις. Ο εντοπισμός του DNA του HPV (στελέχη 16 και 18) στο 70 ως 80% των διηθητικών καρκίνων του τραχήλου της μήτρας υποδηλώνει την καθοριστική σημασία των συγκεκριμένων τύπων του ιού στην καρκινογένεση.

Πάντως αν και ο τύπος του HPV έχει καθοριστική σημασία στην πιθανότητα μετάλλαξης μιας βλάβης σε κακοήθεια, εξίσου σημαντικοί είναι και άλλοι παράγοντες όπως λόγου χάρη το είδος του ιστού. Είναι γνωστό ότι το επιθήλιο του τραχήλου της μήτρας βοηθά τη μεταλλαξιογόνο ιδιότητα των HPV κάτι που δεν συμβαίνει με άλλους τύπους ιστών.

Γενικότερα, οι ιοί των κονδυλωμάτων χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σε αυτούς που δημιουργούν οξυτενή κονδυλώματα τα οποία παρουσιάζονται στην εξωτερική περιοχή των γεννητικών οργάνων και σε εκείνους που σχετίζονται με την παρουσία προ-καρκινικών αλλοιώσεων στην εσωτερική περιοχή των γεννητικών οργάνων. Τα εσωτερικά κονδυλώματα αφορούν μόνο τις γυναίκες.

Το ΠΑΠ τεστ είναι απαραίτητο 1 φορά το χρόνο, και βέβαια σε περίπτωση που υπάρχει διάγνωση γίνεται και το HPV DNA τεστ.

Μεγάλης σημασίας εξέταση σε πρώτο στάδιο είναι η κλινική εξέταση, που καλό είναι να μην περιορίζεται μόνο στη γεννητική περιοχή, διότι τα κονδυλώματα μπορεί να βρίσκονται και σε άλλα μέρη του σώματος, όπως το στόμα και η γλώσσα.

Το κλινικό φάσμα των οξυτενών κονδυλωμάτων περιλαμβάνει τρεις βασικές μορφές:

  • Οξυτενή κονδυλώματα (condylomata acuminata)
  • Άμισχα επίπεδα κονδυλώματα
  • Διάφορες υποκλινικές μορφές

Ο HPV δεν παρουσιάζει άλλα συμπτώματα, γι’ αυτό και συνήθως οι βλάβες δεν παρατηρούνται άμεσα. Μόνο τα οξυτενή κονδυλώματα είναι ορατά με γυμνό μάτι. Οι υπόλοιπες βλάβες, που είναι επίπεδες (είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά), μπορούν να εντοπιστούν μόνο με διαγνωστικές εξετάσεις.

Η κλινική εικόνα των οξυτενών κονδυλωμάτων είναι τυπική. Αρχικά εμφανίζονται ως μικρά βλατιδώδη επάρματα με ομαλή ή κοκκιώδη επιφάνεια μαλθακής σύστασης.

Με το πέρασμα του χρόνου μεγεθύνονται και γίνονται μισχωτά ή με αποπλατισμένη βάση, ανώμαλη θηλωματώδη επιφάνεια και χρώμα ρόδινο ή γκριζωπό.

Tα οξυτενή κονδυλώματα στη γυναίκα δεν παρουσιάζουν σωματικές ενοχλήσεις, σπανίως μπορεί να προκαλέσουν φαγούρα ή πόνο. Γι’ αυτό, συχνά η μόλυνση περνά απαρατήρητη.

Μοιάζουν με μικροσκοπικές ρώγες από σταφύλι, μπορεί να είναι πολλά μαζί ή μεμονωμένα. Σταδιακά, αν περάσει χρόνος χωρίς να έχουν εντοπιστεί, μεγαλώνουν, αυξάνονται σε αριθμό και συχνά παίρνουν τη μορφή ενός κουνουπιδιού σε μικρογραφία.

Οι μολύνσεις από HPV μπορεί να υπάρχουν στον οργανισμό για πολλά χρόνια πριν αποτελέσουν αιτία προβλήματος υγείας.

Δεν είναι εύκολο να καταλάβει κανείς πότε μεταδόθηκε η μόλυνση. Το σίγουρο είναι πως μόλις διαγνωστεί η νόσος των κονδυλωμάτων, πρέπει να υπάρξει αποχή από τις σεξουαλικές επαφές έως ότου αφαιρεθούν οι βλάβες και εξαλειφθεί η μόλυνση.

Κονδυλώματα στη γυναίκα: Διάγνωση

Τα κονδυλώματα στη γυναίκα που βρίσκονται εξωτερικά στο σώμα, ο γιατρός μπορεί να τα διακρίνει με δερματολογική εξέταση.

Σε περίπτωση όμως που είναι εσωτερικά στη γεννητική περιοχή, απαιτείται γυναικολογική εξέταση και τεστ Παπ. Ο γυναικολόγος είτε θα τα υποπτευθεί από το αποτέλεσμα του τεστ Παπανικολάου είτε θα εξετάσει λεπτομερώς τον κόλπο για την ύπαρξή τους.

Εφόσον το τεστ Παπανικολάου υποδείξει αλλοιώσεις του ιού HPV, τότε γίνεται κολποσκόπηση, μια πιο λεπτομερής εξέταση από το τεστ Παπ αλλά συγχρόνως απλή και γρήγορη.

Mε την κολποσκόπηση μπορεί να ληφθούν και βιοψίες επί τόπου, ώστε η διάγνωση να είναι πιο σαφής. Η νέα εξέταση DNA HPV αντίστοιχα μπορεί να ταυτοποιήσει τον τύπο του ιού.

Πρόληψη

Προληπτικά, συνίσταται ο εμβολιασμός για τον ιό HPV μέχρι την ηλικία των 26 ετών, πριν την έναρξη της σεξουαλικής ζωής.

Τo τετραδύναμο εμβόλιο Gardasil περιέχει αντιγόνα από τους τύπους 6, 11 και 16,18. Από κλινικές μελέτες του τετραδύναμου εμβολίου διαπιστώνεται πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα στην πρόληψη των προκαρκινικών βλαβών του αιδοίου και του κόλπου καθώς και των γεννητικών κονδυλωμάτων Καλύπτοντας τους τύπους HPV 6 και 11, προλαμβάνει πάνω από το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων, ενώ συγχρόνως καλύπτει τους τύπους 16,18 που ευθύνονται και για τις περισσότερες μορφές καρκίνου που προκαλεί ο ιός.

Στην Ελλάδα ο εμβολιασμός για τον ιό HPV έχει επισήμως ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Eμβολιασμών του Υπουργείου Υγείας. Χορηγείται δωρεάν για όλα τα κορίτσια από 12 -26 ετών από όλα τα ασφαλιστικά ταμεία.

Απαραίτητη είναι η χρήση προφυλακτικού για προστασία και από όλα τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Ούτε όμως το προφυλακτικό είναι απολύτως ασφαλές, καθώς o ιός μπορεί να βρίσκεται σε σημείο που δεν καλύπτεται από αυτό.

Καλό είναι να γίνεται συχνός έλεγχος στο δέρμα και ψηλάφιση της περιοχής των γεννητικών οργάνων για τυχόν αλλοιώσεις που πιθανά να υποδηλώνουν την εμφάνιση κονδυλωμάτων.

 

Βιβλιογραφία:

  1. Andrew’s Diseases of the skin-clinical dermatology, εκδόσεις ELSEVIER
  2. ‘Ατλας Κλινικής Δερματολογίας, Anthony Du Vivier, εκδόσεις Πασχαλίδης-Broken Hill
  3. Κλινική Δερματολογία, Thomas Fitzpatrick, εκδόσεις Πασχαλίδη
  4. Dermatology Bolognia Jorizzo Shaffer, εκδόσεις ELSEVIER
Συμπληρώστε το ατομικό ιατρικό ιστορικό
Συμπληρώστε το ατομικό ιατρικό ιστορικό

Επικοινωνήστε μαζί μας